زنان آواره در اردوگاه های نیجریه با غم و اندوه پایدار و از دست دادن هویت روبرو هستند

طبق یک مطالعه کیفی منتشر شده در SSM – Mental Health، زنان آواره داخلی ساکن در کمپ های بشردوستانه نیجریه با پریشانی روانی پایدار همراه با اندوه حل نشده، فرسایش هویت عمیق و ناامیدی مزمن که مستقیماً از محرومیت مداوم اردوگاه و بازداشت نامحدود ناشی می شود، مواجه هستند. این مطالعه تجربی که توسط محققین Jessica Oreoluwa Oga-Oyewole، Titlayo Aderibibge و Veronica Ekundayo انجام شد، تجربیات 36 زن را که در دو اردوگاه مختلف در نیجریه پناه گرفته بودند، ارزیابی کرد. نویسندگان با بررسی روایات شخصی از طریق یک لنز پدیدارشناختی دریافتند که پریشانی روانی زنان آواره بسیار فراتر از فهرست علائم بالینی افسردگی، اضطراب یا PTSD است. در عوض، شرکت کنندگان یک بحران وجودی مداوم را توصیف کردند که در آن شوک وحشیانه جابجایی ناگهانی با از دست دادن موقعیت اجتماعی-اقتصادی، فروپاشی ساختارهای خانواده، ناتوانی در رعایت آداب عزاداری فرهنگی، و وابستگی نهادی که به طور سیستماتیک عاملیت و منزلت فردی را در سکونتگاه های پرجمعیت سلب می کند، تداوم می یابد.
این مطالعه این یافتههای کیفی را در یک وضعیت اضطراری جابجایی جهانی و منطقهای در حال گسترش میکند. دادههای مرکز نظارت بر جابجایی داخلی نشان میدهد که تخمین زده میشود که در سال 2024، 83.5 میلیون نفر در سراسر جهان آواره داخلی شدند که بسیار بیشتر از جمعیت جهانی پناهندگان است، قبل از اینکه در سال 2025 کاهش جزئی به 82.2 میلیون نفر ثبت شود. در غرب و مرکز آفریقا، زنان و کودکان حدود 80 درصد از جمعیت را تشکیل میدهند که به زور نیازهای روانی و آوارگی دارند. مداخلات و تحقیقات تجربی. در داخل نیجریه، درگیری مسلحانه طولانیمدت به رهبری بوکوحرام در شمال شرق، بحرانهای مکرر بین کشاورزان و گلهداران در کمربند میانی، و کمپینهای نظامی گسترده ضد شورش منجر به آوارگی داخلی بیش از 3.5 میلیون نفر تا سال 2024 شده است. یک نظرسنجی قبلی در ایالت بنوه نشان داد که تقریباً نیمی از اردوگاهها را تجربه کرده بود، در حالی که تقریباً نیمی از اردوگاهها را تجربه کرده بود. مطالعات اپیدمیولوژیک در اردوگاههای ابوجا، احتمال افسردگی و اضطراب متوسط تا شدید را در میان زنان آواره در مقایسه با مردان آواره ثبت کرد.
برای درک چگونگی تفسیر و بیان زنان آواره از این بحران مداوم، محققان یک چارچوب مفهومی مبتنی بر نظریه روانی-اجتماعی، مدل نقاط قوت انطباق و توسعه پس از آزار و اذیت و آسیب، تمرکز رشدی اریکسون بر هویت و هدف، و دیدگاه سیستمهای بومشناختی برونفنبرنر ایجاد کردند. کار میدانی در ژانویه 2023 در دو مکان هدفمند انتخاب شده انجام شد که نمایههای مختلف مواجهه جغرافیایی و درگیری را نشان میداد. این تیم 18 زن را در نیو کوچیگورو، یک اردوگاه غیررسمی واقع در یک محیط شهری تا حومه در منطقه پایتخت فدرال ابوجا، و 18 زن را در کمپ مالکوهی در یولا، ایالت آداماوا، مکانی واقع در شمال شرقی نیجریه و نزدیکتر به مناطق عملیاتی شورشیان فعال ثبت نام کردند. جمعآوری دادههای میدانی در پنجرههای متوالی از 26 تا 28 ژانویه در کوچیگورو جدید و 29 تا 31 ژانویه در مالکوهی انجام شد و به محققان این امکان را میدهد تا حسابهای زمینهای را در میان جدولهای زمانی جابجایی، جمعیتشناسی جامعه و ساختارهای اداری منطقه جمعآوری کنند.
گروه کیفی شامل 36 زن مسنتر بود که آوارگی ناشی از درگیریهای مسلحانه را تجربه کرده بودند، در فهرستهای رسمی اردوگاه ثبت نام کرده بودند و بدون ناراحتی حاد ظاهری در هنگام استخدام حضور داشتند. تجزیه و تحلیل اجتماعی دموگرافیک میانگین سنی شرکت کنندگان را 29 سال نشان داد که 22.9 درصد در سنین 18 تا 24 سال، 42.9 درصد در سنین 25 تا 34، 28.6 درصد سنین 35 تا 44 سال و 5.7 درصد در سن 45 سال یا بیشتر در میان 35 شرکت کننده که اطلاعات سنی ارائه کردند. از نظر میزان تحصیلات در میان 33 پاسخ دهنده گزارشگر، 18.2 درصد فاقد تحصیلات رسمی، 33.3 درصد تحصیلات ابتدایی، 36.4 درصد دارای تحصیلات متوسطه و 12.1 درصد دارای تحصیلات پس از متوسطه بودند. توزیع زناشویی در میان 34 پاسخگو نشان داد که 55.9 درصد متاهل، 29.4 درصد مجرد و 14.7 درصد بیوه یا طلاق گرفته اند. از میان 32 زن که برابری را فاش کردند، 15.6 درصد بدون فرزند، 28.1 درصد یک یا دو فرزند، 34.4 درصد سه یا چهار فرزند و 21.9 درصد دارای پنج فرزند یا بیشتر بودند. ترکیب مذهبی تمام 36 شرکت کننده 58.3 درصد مسیحی و 41.7 درصد مسلمان بود.
جمعآوری دادهها شامل مصاحبههای عمیق نیمهساختارمندی بود که بین 40 تا 70 دقیقه، بهطور متوسط تقریباً یک ساعت، در مکانهای کمپ منزوی مانند اتاقهای بلااستفاده یا مناطق سایهدار و کمترافیک در فضای باز انجام شد تا از رازداری شرکتکنندگان اطمینان حاصل شود و از افراد در برابر تلافیجویی احتمالی محافظت شود. مصاحبهها به زبان انگلیسی یا هوسا با استفاده از ضبطهای صوتی همراه با یادداشتهای میدانی دقیق که عبارات غیرکلامی، مکث، خنده و سر و صدای محیطی را توصیف میکنند، انجام شد. فایلهای صوتی هاوسا توسط مترجمان زن آموزش دیده رونویسی و به انگلیسی ترجمه شدند، با وفاداری معنایی به طور مستقل در برابر ضبطهای اصلی توسط یک بازبین دوزبانه خارجی تأیید شده است. محققان متعاقباً با استفاده از نرم افزار QDA Miner Lite تجزیه و تحلیل موضوعی کتاب کد را انجام دادند. هر دو تحلیلگر اولیه به طور مستقل یک زیرمجموعه کالیبراسیون اولیه از شش رونوشت را رتبهبندی کردند و کدهای استقرایی مانند غم و اندوه شدید و عدم امید را ایجاد کردند، قبل از توسعه یک کتاب کد استاندارد که در سراسر مجموعه اعمال میشود. سپس مضامین نوظهور بر روی پنج حوزه اصلی ADAPT، از جمله ایمنی، روابط بین فردی، عدالت، نقش های اجتماعی و معنای وجودی ترسیم شدند.
اولین موضوع اصلی شناسایی شده، گسیختگی و اندوه آسیب زا است که با تیراندازی ناگهانی در شب، پراکندگی سریع خانواده، و فرار خطرناک از میان مناظر ناآشنا بوته مشخص می شود. شرکتکنندگان از فقدان کامل گورستانهای رسمی و آیینهای عزاداری عمومی، مانند بیداری و گردهماییهای جمعی، که معمولاً سوگ را در جوامع نیجریه تشکیل میدهند، ضایعهای ماندگار را بازگو کردند. علاوه بر این، جدایی حل نشده خانواده، آسیب روانی دائمی را تحمیل کرد. زنان یک حالت مداوم از دست دادن مبهم را توصیف می کنند که مشخصه آن اضطراب دائمی در مورد فرزندان یا همسرانی است که زنده ماندن آنها نه قابل تأیید است و نه قابل حل است. پاسخدهندگان متعدد این بار عاطفی ثابت را با اصطلاحات جسمی پریشانی مرتبط میدانند، بهویژه لاغری جسمانی و کاهش وزن قابل توجه را در نتیجه نشخوار فکری بیامان توصیف میکنند، که در عبارات عامیانه مانند فکر کردن در ذهن من هنگام سر و کار داشتن با نیازهای روزانه رزق و روزی اردوگاه ثبت شده است.
دومین موضوع اصلی شامل فرسایش هویت و سلب حیثیت شخصی است، جایی که مهاجرت زنان را از موقعیت اجتماعی قبلی، فعالیت های معیشتی تولیدی و نقش های اجتماعی تثبیت شده کاملاً ریشه کن می کند. زنان اغلب خود را به عنوان افراد دارای امتیاز کمتر معرفی میکنند، که مستقیماً وضعیت فقر کنونی خود را با هویتهای مستقل قبلی به عنوان زنان تاجر صاحب خانه در تضاد قرار میدهند. این فرسایش از طریق دسترسی محدود به آب تمیز، لباس و لوازم بهداشتی زنانه خود را به صورت فیزیکی نشان میدهد، که خودنمایی فرهنگی و مذهبی را تضعیف میکند، همانطور که زنان مسلمان نمیتوانند عفت عادت کرده را در یک محیط شلوغ بیرون از خانه حفظ کنند. جابجایی اجتماعی اقتدار رهبری را مختل کرد. یکی از رهبران زن اردوگاه خاطرنشان کرد که مردان آواره مرتباً به دلایل مربوط به جنسیت از پیروی از دستورات او خودداری می کنند. ضرورت روزانه برای گدایی غذا و تحمل کلبه های موقت سیل زده باعث شرمساری گسترده شد و ارائه دهندگان توانمند را به افراد وابسته تبدیل کرد.
سوم، این مطالعه ناامیدی گسترده مرتبط با محرومیت مادی نامشخص و آرزوهای شخصی از بین رفته را شناسایی کرد. در حالی که برخی از شرکتکنندگان تمایل به آموزش حرفهای مانند خیاطی داشتند، بسیاری از آنها استعفای عمیق خود را ابراز کردند و بیان کردند که بازسازی جامعه هرگز نمیتواند پایههای اخلاقی از دست رفته را بازگرداند و رویاهای شخصی، از جمله تکمیل آموزش پرستاری، برای همیشه حذف شده است. این پریشانی وجودی با مضمون چهارم حد و مرزی تشدید میشود، جایی که اردوگاههای موقت به فضاهای باز تعلیق فیزیکی تبدیل میشوند. شرکت کنندگان وجود در کمپ را به عنوان یک چرخه یکنواخت و تکراری از بیداری، خوردن، صحبت کردن، و خوابیدن بدون چشم انداز اقتصادی، اشتغال مولد، یا مسیرهای واقع بینانه برای بازگشت امن توصیف کردند. این موقتی حل نشده زنان را بین گذشته ای دست نیافتنی و آینده ای دست نیافتنی گرفتار کرد و احساس درماندگی و انزوا را در پناهگاه های موقت در معرض سیل فصلی و ناامنی فیزیکی تقویت کرد.
برای مقاومت در برابر این فشارهای چند وجهی، شرکتکنندگان مکانیسمهای مقابله سازگار را بسیج کردند که به عنوان الگوی موضوعی پنجم طبقهبندی میشوند. در غیاب کامل خدمات روانپزشکی یا مشاوره رسمی، زنان در طول مصاحبه به سکوت و کناره گیری از روایت محافظتی برای جلوگیری از فعال شدن مجدد ترومای حاد پرداختند. سایر شرکت کنندگان از طنز سیاه و کنایه های طعنه آمیز در مورد کمبود بیمارستان های کمپ و منابع حیاتی به عنوان مکانیزم دفاع عاطفی و انتقاد ضمنی از غفلت ساختاری استفاده کردند. ایمان مذهبی به عنوان یک لنگر روانشناختی فراگیر عمل می کند و زنان برای استقامت، اتحاد نهایی خانواده و هدف متعالی بر دعای فعال تکیه می کنند. مهمتر از همه، زنان شبکههای غیررسمی را برای حفاظت متقابل ایجاد کردند. از آنجایی که عبور شبانه از محلههای تاریک اردوگاه خطر آزار و اذیت و تجاوز جنسی را به همراه داشت، شرکتکنندگان گروههای جمعی را برای همراهی یکدیگر تا توالتها تشکیل دادند، استراتژیهای عملی بقا را به اشتراک گذاشتند و کمکهای مالی ارائه شده توسط خیریههای محلی را توزیع کردند.
نویسندگان چندین محدودیت روششناختی را برجسته میکنند و خاطرنشان میکنند که ترجمه با واسطه مترجم ممکن است اصطلاحات فرهنگی پریشانی را از دست بدهد، مصاحبههای مقطعی تک جلسهای پیوند طولی را محدود میکند، و حذف عمدی زنان بدون مدرک یا کسانی که پریشانی حاد قابل مشاهده را نشان میدهند، نمونه را محدود میکند. علاوه بر این، تغییرات زمینهای بین محیط اطراف شهر کوچیگورو جدید و محیط مجاور درگیری مالکوهی را نمیتوان به عنوان متغیرهای آماری مجزا جدا کرد. نویسندگان در توصیههای پایانی خود استدلال میکنند که آژانسهای بشردوستانه باید مداخلات ویژه سلامت روان، حمایت از سوگ و مکانیسمهای غربالگری متناسب با زمینه را در کنار اقدامات حفاظت فیزیکی و معیشت در اداره استاندارد کمپ ادغام کنند. در نهایت، این تحقیق نشان میدهد که در حالی که همبستگی غیررسمی زنان و مقابله معنوی، تابآوری فوری حیاتی را فراهم میکند، این تلاشهای جمعی نمیتواند کمبود ساختاری مراقبتهای رسمی سلامت روان، استانداردهای زندگی مناسب و راهحلهای پایدار برای جابجایی داخلی را جبران کند.
موضوع تحقیق: استرس روانی اجتماعی، فرسایش هویت و مقابله سازگار در میان زنان آواره داخلی در اردوگاه های نیجریه
عنوان مقاله: غم و اندوه، فرسایش هویت و مقابله انطباقی در میان زنان آواره داخلی در کمپ های آوارگان داخلی نیجریه: مطالعه کیفی پریشانی روانی اجتماعی
مراجع مقاله: Oga-Oyewole، J.O.، Aderibibge، T.، و Ekundayo، V. (2026). غم و اندوه، فرسایش هویت و مقابله سازگار در میان زنان آواره داخلی در اردوگاه های آوارگان داخلی نیجریه: مطالعه کیفی پریشانی روانی اجتماعی. SSM – سلامت روان، 10، ماده 100730. https://doi.org/10.1016/j.ssmmh.2026.100730
اعتبار تصویر: هوش مصنوعی تولید شد
DOI: 10.1016/j.ssmmh.2026.100730
کلمات کلیدی: جابجایی داخلی، اردوگاه های آوارگان داخلی در نیجریه، پریشانی روانی اجتماعی، مقابله سازگار، فرسایش هویت، فقدان مبهم، گسیختگی تروماتیک، اردوگاه کوچیگورو جدید، اردوگاه مالکوهی، تحلیل موضوعی کتاب کد، مدل ADAPT، شورش بوکوحرام، آسیب پذیری جنسیتی، همبستگی غیررسمی، مقابله معنوی، آوارگی پیشروی، محدودیت




